1.0 Nitril - Bütadien Kauçuk (NBR)
23.03.2024
Oda sıcaklığında orijinal boyunun en az iki misli uzayabilen ve bu uzamayı temin eden kuvvet ortadan kaldırıldığında hemen hemen ilk durumuna dönebilen polimerik malzemeler elastomer olarak tanımlanır. Kauçuklar çapraz bağlanmamış ama çapraz bağlanabilme özelliğine sahip, yani vulkanize edilebilen polimerlerdir. Yüksek sıcaklıkta ve deforme edici kuvvetlerin etkisi altında koyu sıvımsı akış özelliği gösterirler. Böylece en uygun şartlar altında şekillendirilebilirler. Şekillendirilen elastomer malzemeler, yapıları gereği hem akıcı hem de elastik (yay) özelliği gösterirler.
Çapraz bağlanabilme özelliği vulkanizasyon ile açıklanabilir. Vulkanizasyon, kauçuğun kimyasal yapısını değişikliğe uğratarak (çapraz bağlanma reaksiyonu) geri dönüşümsüz bir şekilde elastik özelliklere sahip bir duruma getirilmesini sağlar.
1.0 Nitril-Bütadien Kauçuk (NBR)
Endüstriyel uygulamalarda sızdırmazlık elemanlarının büyük bir kısmı için önerilen ve çok yaygın bir kullanıma sahip kauçuk malzemesidir. NBR kauçuk ilk kez 1934 yılında Almanya’da üretilmiştir. Nitril (NBR), bütadien ve akrilonitril (ACN) içeren bir polimerdir. Bu polimer türü endüstride; alifatik hidrokarbonlara (propan, bütan, petrol), mineral yağlara (yağlama yağları, Grup H, HL, HLP tipi yağlar), yanmaz hidrolik yağlara ve greslere (HFA, HFB, HFC), bitkisel ve hayvansal gres yağlarına, hafif ısıtma yağlarına ve dizel yakıtlara oldukça iyi dayanım gösterir. NBR kauçuğun özellikleri sahip olduğu ACN oranına bağlı olarak değişiklik gösterir ve bu oran %18 ile %50 arasında değişmektedir. Kauçuk yapısındaki akrilonitril oranının artması ile;
yağ, yakıt ve solventlere karşı dayanım,
yoğunluk ve sertlik değerleri,
pişme hızı,
gaz geçirmeme özelliği,
aşınma mukavemeti,
ısı mukavemeti,
işlenebilirlik özellikleri artar.
Buna karşın yine akrilonitril oranının artması ile;
düşük sıcaklık dayanımı,
gaz geçirgenliği,
kalıcı deformasyon (compression set) değeri,
elastikiyet özellikleri azalır.
ACN oranının azalması ile geri sekme esnekliği (rebound resilience) ve düşük sıcaklık esnekliği özellikleri artar. Ayrıca Tg (camsı geçiş sıcaklığı), ACN oranı %18 olan NBR’de -38 °C iken %50 olan NBR’de -2 °C’dir.
KİMHEX®, farklı uygulamalara ve özelliklere göre değişen nitril (NBR) kauçuk karışımları yapabilme yeteneğine sahiptir. Kullandığımız nitril karışımlarındaki ACN oranı %30 ile %50 arasında değişmektedir.
Standart nitril karışımlarının -30 °C ile +105 °C arasında kullanılması önerilir. Kısa süreli çalışmalarda +120 °C’ye kadar kullanılabilirler.